ГлавнаяАудан туралы Әлеуметтік сала Мәдениет

Мәдениет

Ќарқаралы ауданында табыләан Алтын адам

Cјрсенбініѕ сјтті кїні Ј.Марәўлан атындаәы археология институтыныѕ бґлім меѕгерушісі, тарих әылымдарыныѕ кандидаты Арман Бейсенов бастаәан археологтар кґп жыләы зерттеу, қазба жўмыстарыныѕ нјтижесінде Орталық Ќазақстан аймаәынан табыләан тўѕәыш алтын адамәа кездесті. 
Ақын Ќасым Аманжолов ауылыныѕ шетіндегі Талды қорымдарында 20 қорәан болатын болса, оныѕ сегізі – ежелгі сақтардыѕ қорәаны. Бўл қорәандарәа жјй қарапайым адамдар жерленбеген. Осы қазба жўмыстары жїргізілген қорәандардан тек қана ел билеуші адамдарәа әана тјн бўйымдар табылуда.
Экспедиция жетекшісі Арман Бейсенов бўл Орталық Ќазақстан аймаәынан табыләан алтын адам деп айтуәа толық негіз бар дейді. Себебі қазба жўмыстары толық аяқталмаса да кїні кешеге дейін 8 їлкен белдіктіѕ јшекейі, одан кішірек 82 белдіктіѕ јшекейі, 8 қўйма арыстан белгісі, Астанадаәы хан шатырыныѕ формасындай 20 қўйма алтын, 6 алтын пружина, бўдан басқада 30 шақты тїрлі формада қўйыләан алтын јшекейлер, ґте жўқа алтын қаѕылтыр деп айтуәа болатын затқа ойылып жасаәан айдаћар, секірейін деп тўрәан қабан, осындай жўқа металәа ойыләан елтаѕбада белгіленген пырақтардыѕ кґріністермен қатар ґте ўсақ алтын моншақтар мыѕдап саналады.
Јртїрлі дґѕгелек кґлемдегі киімге жапсырылып тігілетін алтын јшекейлер, қымбат тастардан істелінген јртїрлі бояудаәы моншақтар, жиырма шақты садақ-жебелерініѕ қоладан қўйыләан ўштары кімді болсын таѕәалдыратыны сґзсіз.  Бўдан басқа да таза алтыннан қўйыләан сақина мен јйелдерге тјн киім јшекейлерініѕ табылуы бўл јйел адамныѕ мїрдесі екендігіне еш дау туәызбайтындай. Сґйтіп Ќарқаралы ґѕірінен “Алтын қыз” табылды деп археологтар жар салуда. Єалымдардыѕ пайымдауынша, бўныѕ барлыәы біздіѕ эрамызәа дейінгі VII-VI әасырдыѕ дїниелері. 
Бўл керемет байлық табылып жатқан қорәан сол замандарда қатты тонауәа ўшыраәан екен. Бўдан да керемет қўнды дїниелерді алып кеткенге ўқсайды.
Осыәан қарап-ақ қорәанда тегін адам жерленбегеніне кґзіміз жетіп отыр дейді қазба жўмыстарын жїргізіп жатқан археологтар. 
Олардыѕ айтуынша, бўл қазба жўмыстары жїргізіліп жатқан жер жјй әана тґбешік емес. Ќазба кезінде  анықталәандай ортадаәа қабірдіѕ  айналасында 6 шўѕқырдыѕ орны  анықталды. Бўл дінгектердіѕ орны екен. Ґйткені аәаш їгінділері табылып отыр. Археолог Арман Бейсеновтіѕ айтуынша қабірдіѕ айналасына дінгектер орнатылып тґбесі жабыләан болуы керек. Кезінде тонауәа ўшыраәанда бјрін бўзып тастаәан. Ал қазыләан жердегі кґрініске қарайтын болсақ қабірдіѕ айналасы қўйыләан кірпіштермен қаланып, бір қабатқа аәаш салынәан їстіне қўм тґселіп, қўмныѕ їстіне тас қаланып оныѕ їстіде топырақпен кґмкерілген.  
Конустыѕ пирамида тїрінде қаланәаны кґрініп тўр. Сайып келгенде бўл жјй әана топырақ  їйіндісі емес їлкен  архитектуралық ескерткіш.  Яәни, Орталық Ќазақстан аймаәындаәы ерте сақ дјуірі мјдениетініѕ бір кґрінісі деп білеміз дейді қуанышты археологтар.

Келесі жылы туәанына 100 жыл толайын деп отырәан ақын Ќасым Аманжолов ауылыныѕ іргесінен табылып отырәан осынау баәа жетпес қўнды дїниелерді қазақ тарихына қосыләан олжа деген археологтар осы орында келесі жылы мўражай ашылады деген їмітте, ал қўнды дїниелер облыстық ґлкетану мўражайына табысталмақшы.


Дата размещения: 20 Наурыз 2014 15:14 Дата редактирования: 12 Қараша 2019 15:32
2018жылғы 5 қазандағы Қазақстан Республикасы Президентінің Жолдауы Мақсұтов Қалел Мұқатайұлы Қарқаралы ауданының әкімі Сөйленген сөздер ҚР Президентінің ресми сайты

Ауа райы

Каркаралинск, Қазақстан

2°C ясно, Влажность 29%, Давление 724, ветер 7 м/с

Валюта бағамы

Каркаралинск, Қазақстан

USD/KZT 388.70
EUR/KZT 428.70
RUB/KZT 6.08
Хабарландырулар Мұрағат